1 baby en 2 mama's of papa's

Een kindje krijgen, dat is altijd een klein mirakel. En dat is nog meer het geval voor homoseksuele koppels. Dankzij de wetenschap kunnen gelukkig ook zij ouders worden. Want ook 1 baby plus 2 mama’s of papa’s maakt een gezinnetje!

Homoseksueel ouderschap in België

Eenoudergezinnen, homoseksueel ouderschap, samengestelde gezinnen… De definitie van het woord ‘gezin’ wordt steeds ruimer. Het homohuwelijk en homoseksueel ouderschap zijn allebei wettelijk in België. Er zijn heel wat manieren voor homoseksuele koppels om een kind te krijgen, of ze kunnen adopteren. Daardoor zie je vandaag meer en meer kinderen die 2 mama’s of papa’s hebben. Toch is een kind krijgen vaak nog altijd geen makkelijke opgave voor homoseksuele koppels. Er bestaan ook geen exacte cijfers over hoeveel homoseksuele koppels ouders worden in België.

Soorten homoseksueel ouderschap

Een gezin met homoseksuele ouders komt in verschillende vormen voor:

  • Het samengestelde gezin: een van de 2 partners had al een kind uit een vorige heteroseksuele relatie
  • Het gezin met 2 ouders: het kind is verwekt en opgevoed door het homoseksuele koppel 
  • Het gezin met meerdere ouders: samengestelde gezinnen of op basis van co-ouderschap (een man en een vrouw die geen koppel zijn maar samen een kind hebben)
  • Een gezin met een geadopteerd kind
  • Een gezin met een kind dat verwekt is door medisch begeleide voortplanting (MBV)

MBV, draagmoederschap, KI met donor

Er zijn tegenwoordig heel wat manieren om een kindje te krijgen. Enkele van de meest gebruikte:

  • MBV = medische begeleide voortplanting
    Een geheel van medische technieken zoals in-vitrofertilisatie (IVF), embryotransfer of kunstmatige inseminatie (KI).
  • Draagmoederschap
    Een draagmoeder draagt het kind van het homoseksuele koppel. In het geval van een homokoppel kan een van de toekomstige papa’s zijn sperma geven. Het eitje is van de draagmoeder of van een andere (anonieme) donor. In dat laatste geval wordt het embryo via ivf in de baarmoeder van de draagmoeder geplaatst.
  • KI met donor = kunstmatige inseminatie met donor
    Sperma van een spermabank wordt in de baarmoeder van een van de partners ingebracht.

Co-ouderschap: adopteren is niet meer nodig

Kunstmatige inseminatie met een donor kan een goede oplossing zijn voor lesbische koppels. Het grote voordeel is natuurlijk dat een van de partners het kind zelf kan dragen. Zij zal dus de biologische moeder van het kind zijn. Maar wat is dan het statuut van de andere mama?

Tot nu toe moest de partner van de biologische mama het kind officieel adopteren voor ze als ouder werd erkend. Vanaf 1 januari 2015 is dat niet meer nodig. Het co-ouderschap van 2 vrouwen zal automatisch erkend worden als het gaat om een getrouwd koppel, of moet erkend worden door een ambtenaar van de burgerlijke stand als het gaat om een ongetrouwd koppel, zoals ook bij heteroseksuele koppels het geval is.

De wet voorziet ook een overgangsmaatregel: kinderen geboren voor 1 januari 2015 die vanuit wettelijk standpunt nog geen 2 ouders hebben en niet geadopteerd zijn, kunnen bij de burgerlijke stand erkend worden. Ook getrouwde koppels moeten vanaf 1 januari hun status laten erkennen.

Veel vragen

Voor een homoseksueel koppel roept ouderschap vaak veel vragen op: adopteren of een beroep doen op wetenschappelijke voortplantingstechnieken? Wie zal zwanger worden worden als we kiezen voor kunstmatige inseminatie? Welke relatie hebben mijn partner en ik juridisch gezien? Welke rechten hebben we als ouders? En nog veel meer. Hier zijn een paar handige links waar toekomstige ouders antwoorden kunnen vinden: