De generatiekloof

Een kindje krijgen? Het verandert niet alleen het leven van de ouders, maar ook van de grootouders. Meestal reageren die heel enthousiast. Maar soms kan de blije gebeurtenis de relaties tussen de familieleden ook grondig dooreenschudden. Wat is de plaats van mama, papa, oma en opa? Nele Martens, contextueel therapeut, wikt en weegt enkele situaties.

Beter de eigen ouders begrijpen

Sarah (34), mama van 3 kinderen: “Ik wist zeker dat ik het later, als mama, helemaal anders zou aanpakken. Maar nu ik zelf mama ben, begrijp ik als geen ander waarom mijn moeder het vroeger zo deed. Het was uit pure moederlijke bezorgdheid.” 

Zolang we zelf geen kinderen hebben, houden we onszelf voor dat we het anders gaan aanpakken dan onze ouders. Maar de dag waarop we zelf mama of papa worden, beginnen we ook onze ouders beter te begrijpen. We ervaren zelf de opofferingen van het ouderschap en brengen meer begrip op voor de reacties van onze ouders vroeger, ook al waren we het er indertijd misschien niet mee eens. 

Deskundige, Nele Martens: “Iedereen neemt bepaald gedrag van zijn/haar ouders over en geeft dat ook door. Dit gebeurt over de verschillende generaties heen. Soms gaat dat bewust, soms is het gewoon gedrag waarop we trots zijn. Verandering van rol kan ook een verandering van standpunt en gedrag met zich meebrengen.” 

Naar advies luisteren maar zelf beslissen!

Lisa (28), mama van Arthur (3) en Felix (9 maanden): “Toen ik voor borstvoeding koos, hadden mijn schoonouders het over een ‘onnozele beslissing’. Ook mijn ouders lieten hun voorkeur voor flesvoeding duidelijk blijken, wat in hun tijd de norm was. Intussen geef ik mijn zoon van 9 maanden nog altijd de borst, en ik heb de indruk dat ze mijn beslissing nog steeds niet begrijpen. Maar ik trek me daar niets van aan. Mijn man staat wél helemaal achter de keuze voor borstvoeding. En dat is belangrijker.” 

Grootouders strooien graag met tips voor de opvoeding van de kinderen. Dat ze er een verschillende mening op nahouden, is vaak te wijten aan generatieverschillen. Dat is niet nieuw: generatieconflicten hebben altijd bestaan. En hoe groot de verschillen ook, ze hoeven  niet altijd een bron van conflicten te zijn. 

Nele adviseert om wat afstand te nemen en om de verschillende standpunten op een flexibele manier te bekijken. “Tegen het advies van de eigen ouders ingaan, vraagt moed – of je nu jong of oud bent. Maar de manier van opvoeden is vandaag verschillend ten opzichte van gisteren of morgen. Tijden veranderen, net als de adviezen. Dat is waarom je jezelf moet blijven en een warme relatie moet blijven onderhouden met je eigen ouders. Dat is op het eind van de rit verrijkend voor alle betrokkenen.” 

Grootouders, een bron van conflicten?

Cathy (30), mama van Kasper (1): “Mijn schoonmoeder vindt mijn kledingkeuze maar niks. Dus kleedt ze hem met haar spullen van zodra hij binnenkomt.” 

Nele: “Het is eigenlijk normaal dat je er als ouder en grootouder verschillende waarden of normen op nahoudt. Dat is aanvaardbaar zolang er respect en begrip is voor elkaars beslissingen. In elk geval mag het kind nooit betrokken worden in het conflict. En je moet er ook met je partner over praten, ook als je het risico loopt om tussen twee vuren terecht te komen.” 

Het is alvast uit den boze dat grootouders hun kleinkind als hun ’bezit’ beschouwen. En ze doen er ook goed aan om niet constant een tegengestelde mening te ventileren. Grootouders moeten de autoriteit van de ouders erkennen en beseffen dat niet zij de eerste of belangrijkste opvoeders zijn. En natuurlijk mogen kleinkinderen nooit als een ‘wapen’ gebruikt worden in de relatie tussen ouders en grootouders, want daarmee breng je hun geluk in gevaar. Grootouders moeten beseffen dat als ze de opvoedende rol van de ouders willen overnemen, ze zich blootstellen aan conflicten en zelfs een breuk in de relaties. Onnodige kritiek en provocaties zijn dus absoluut te vermijden. 

Verbreken van een slechte ouderlijke band 

Lotte (27), mama van Marthe (1): “Ik heb een moeilijke jeugd gehad maar had nooit de moed om te breken met mijn moeder, een harde en verbitterde vrouw bij wie ik nooit liefde heb gevoeld. Tot de geboorte van Marthe!”  De komst van haar dochtertje hielp Lotte om de knoop door te hakken en te breken met haar moeder, wat  een grote opluchting betekende. 

De komst van een kind kan ons de nodige kracht geven om het hoofd te bieden aan bepaalde moeilijkheden. Wanneer de relatie met een ouder echt niet goed was, kan de geboorte van een kind helpen om de knoop door te hakken en te breken met de ouder(s). 

De strijdbijl begraven

Veerle (32), mama van Melissa (11 maanden): “Toen ik zwanger was, beschouwden mijn schoonouders me plots als een volwaardig lid van de familie, en ze behandelden me ook zo. Vooral mijn schoonmoeder. Vandaag kan ik alleen maar zeggen dat mijn schoonmoeder één uit de duizend is!” 

Een geboorte kan de familierelaties inderdaad flink door elkaar schudden. En dat hoeft niet noodzakelijk een verslechtering te zijn. Want de blije gebeurtenis kan de banden tussen generaties ook versterken en aanleiding geven tot het opnieuw aanknopen van positieve relaties. Zo’n goede verstandhouding, vrij van conflicten of rivaliteit, draagt ook bij aan de ontplooiing van volwassenen en het welzijn van de kinderen. 

Een bezoekje aan oma en opa? Bedje, relax, speelgoed, babystoel, slabbetjes … Alles mee verhuizen is niet nodig: je vindt alles wat je nodig hebt in onze webshop.