Hoe praat je met je kind over adoptie?

“Waarom konden mijn ouders niet voor mij zorgen?”, “Op wie lijk ik?”, “Hoe was mijn leven in het tehuis?”, “Moet ik ooit weer weg bij jullie?” Adoptiekinderen stellen zich vragen over hun levensverhaal. En ze hebben recht op antwoorden.

Rachel en Raphaël, adoptieouders van Ruben (16 maanden), kiezen alvast voor een open aanpak van in het begin. Rachel: “We vertellen Ruben nu al over zijn geboorteland en over zijn biologische moeder. We vinden het enorm belangrijk om niets achter te houden. We willen later samen naar Zuid-Afrika terugkeren om zijn geboorteland te verkennen.”

Nooit te jong voor de waarheid

Ook volgens experts start je best zo snel mogelijk met het vertellen van het adoptieverhaal. Ook al is je kindje nog erg jong, zoals Ruben, het woord ‘adoptie’ kan je gerust al gebruiken. Doe er gewoon over en niet beladen. Zo ervaart je kleintje het ook als vanzelfsprekend en wordt het begrip al gauw een waardevol gespreksonderwerp. 

Gebruik een boekje als leidraad

Peuters en kleuters zijn dol op boekjes. Dus waarom geen leuk verhaaltje gebruiken om je kindje vertrouwd te maken met zijn herkomst? Er zijn luchtige boekjes over adoptie die focussen op de relatie tussen het kind, de biologische ouders en de adoptieouders. Welk verhaal je ook vertelt, het is belangrijk dat je kleuter beseft dat hij niet de schuld van de adoptie is. Let vooral ook op met het woord 'echt'. Dat kan voor je kindje heel verwarrend overkomen. Welke papa en mama is niet echt? Misschien kies je best een andere term.

Waarom ben ik afgestaan?

Kindjes op de lagere school beseffen heel veel. Plots wordt het duidelijk: adoptie betekent dat je eerst bent afgestaan. En waarom dan? Wat heb ik misdaan? Zorg ervoor dat je kindje geen schuldgevoel overhoudt aan dit harde besef van de realiteit. Praat zo veel mogelijk over de omstandigheden van de adoptie en de liefdevolle bedoelingen van de biologische ouders. Mama’s en papa’s staan hun baby nooit zomaar af. Ze hebben lang over die beslissing nagedacht. Hun situatie is zo uitzichtloos dat ze geen andere oplossing zien.

Hoe ouder je kindje wordt, hoe gedetailleerder je het verhaal van zijn herkomst kan vertellen. Wees consistent in wat je zegt. Zo kan je kleintje erop vertrouwen. En laat vooral voelen dat hij of zij bij jullie o zo gewenst is.

Wat als mijn kind zelf nooit vragen stelt?

Hoe veilig je kindje zich ook voelt bij jullie, soms durft hij niet over zijn afkomst praten. Mag je aan mama zeggen dat je nog droomt van je mama ginder, of maak je haar dan droevig? Kinderen willen hun adoptieouders vooral geen verdriet doen. Ze houden hun vragen soms voor zich, uit vrees mama of papa pijn te doen. Maak je kind dus duidelijk dat hij vrij over zijn emoties kan praten. En dat vragen over zijn biologische ouders normaal en heel terecht zijn. Als hij voelt dat hij jullie niet moet sparen, zal je kindje vroeg of laat uit zijn schulp komen en zijn gevoelens op tafel gooien.

Concrete hulpmiddelen om over adoptie te praten

Praten over adoptie is een proces van vallen en opstaan. Een handleiding over de beste aanpak bestaat er niet. Wel zijn er deze hulpmiddeltjes die, vooral bij jonge kinderen, aanleiding kunnen zijn tot een gesprek:

  • fotoboeken en filmbeelden (over hun herkomst)
  • landkaarten en een wereldbol
  • een herinneringsdoos waarin je kindje persoonlijke spulletjes koestert
  • een levensboek waarin souvenirs bewaard worden en losse draadjes worden samengebracht
  • een aankomstkaartje
  • leuke interactieve sites, zoals bv. http://www.adoptiekind.be

Samen herinneringen vastleggen? Ontdek ons assortiment BabydagboekenFotoalbums en meer in de webshop. 

Meer lezen over praten over adoptie?

Wereldkind, praten met je adoptiekind
Renée Wolfs
ISBN 90 6801 916 3

Levensboek van een adoptiekind, praktische handleiding voor ouders en kinderen 
Karin van Hoorn
ISBN 90-8570-089-2